Wciąż brak konkretów ze strony Wód Polskich

We wtorek 8 grudnia 2020 r. odbyła się „3. Ogólnopolska konferencja Stop powodzi” zorganizowana online przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na temat „Dorzecza. Bezpieczeństwo. Plany”.

Konferencja miała dobitnie zamanifestować ukończenie prac nad aktualizacją Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym i, zgodnie z tytułem, posłużyć do zaprezentowania planów działania.

Jakie inwestycje hydrotechniczne zaplanowano i czy w planach dalej są wielkie zbiorniki retencyjne na ziemi kłodzkiej – nie dowiedzieliśmy się.

O planach była mowa, ale językiem wykresów, diagramów, statystyk. Przedstawiono typologię zagrożeń powodziowych i obszary szczególnie narażone, klasyfikację działań ochronnych, ich liczbę i udział poszczególnych działań w skali wszystkich działał w obrębie dorzeczy i koszt tych działań.

Dla obszaru Dorzecza Środkowej Odry – obejmującego też ziemię kłodzką – wymieniono jedynie zbiornik wodny Rzymówka, położony na rzece Kaczawie i niezwiązany z żadnymi tzw. obszarami problemowymi. Natomiast planowane inwestycje na ziemi kłodzkiej uznanej za największy obszar problemowy w dorzeczy Odry przemilczano. Jednocześnie ziemia kłodzka pojawiała się w wypowiedziach decydentów i prelegentów jako obszar o szczególnym znaczeniu dla ochrony przeciwpowodziowej dorzecza Odry.

I ta konferencja, i dwie poprzednie (czerwiec 2020, listopad 2020) to działania towarzyszące opracowywaniu aktualizacji Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym (aPZRP) dla obszaru całej Polski. W tym dokumencie Wody Polskie poinformują, czy i gdzie na ziemi kłodzkiej powstaną wielkie zbiorniki przeciwpowodziowe, czy i gdzie dojdzie do wywłaszczeń, wysiedleni, burzenia obiektów zabytkowych i nieodwracalnych zniszczeń kłodzkiego krajobrazu.

Podczas konferencji można było zadawać pytania na czacie, jak również wysyłać je na adres mailowy do 13 grudnia. Odpowiedzi udzielane przez moderatora czatu na pytania kłopotliwe były jak zwykle ogólnikowe.

Uczestniczący w konferencji przedstawiciele Forum Ziemi Kłodzkiej (w składzie czteroosobowym) zadali na czacie tylko kilka pytań, decydując się na wysłanie większości drogą mailową – aby mieć pewność, że dostaniemy odpowiedź (na pytania zadane podczas konferencji czerwcowej odpowiedzi przyszły po miesiącu, ale przyszły).

Aktualizację PZRP wykonało konsorcjum trzech firm: ARCADIS Sp. z o.o. – Lider Konsorcjum z Warszawy, Sweco Consulting Sp. z o.o. z Poznania (poznaliśmy jej specjalistów wiosną w 2019 r.) i DHI Polska Sp. z o.o. z Warszawy. Kwota zamówienia: prawie 50 milionów złotych (dokładnie 48 769 500,00 zł).

Słuchając wystąpień można było odnieść wrażenie, że konferencja służy do wykazania ponad wszelką wątpliwość niezbędności budowy – bez względu na koszty – wielkich zbiorników przeciwpowodziowych, które zostały przedstawione jako zaplanowane przez jakoby wybitnych specjalistów w oparciu o bardzo naukowe i skomplikowane analizy wielokryterialne.

W rzeczywistości wykorzystano metody firmy SWECO znanej nam z opracowania odrzuconego przez Wody Polskie na skutek protestów mieszkańców ziemi kłodzkiej.

Listę nowych inwestycji, tym samym plan szykowanych wywłaszczeń i wysiedleń, poznamy dopiero podczas „konsultacji społecznych”. Według informacji sprzed kilku tygodni, konsultowanie ma zacząć się 22 grudnia i potrwać pół roku.

Na wtorkowej konferencji żadna konkretna data upublicznienia planów nie została podana, wspomniano o końcu grudnia. Nie wyjaśniono, dlaczego już plany nie zostały przedstawione wszystkim zainteresowanym.

Miejmy świadomość, że spotkanie konsultacyjne dotyczące ziemi kłodzkiej będzie tylko jedno – przedstawicielka ministerstwa zapowiedziała, że zostanie ono zorganizowane we Wrocławiu (na sali i przez Internet) albo przeprowadzone tylko online. Nie będzie można tak jak w 2019 roku stanąć w kilkadziesiąt osób twarzą w twarz z decydentami Wód Polskich i ich wykonawcami. Będziemy zadawać pytania i zgłaszać uwagi na czacie i otrzymywać gładkie, wymijające odpowiedzi.  

Oto nasze pytania i odpowiedzi decydentów z wtorku:

Nasze pytanie: Czy ziemia kłodzka jest obszarem problemowym, obszarem pilnej interwencji?

Odpowiedź: Tak, Kotlina Kłodzka została wyznaczona jako Obszar Problemowy wymagający realizacji działań redukujących ryzyko powodziowe.

Nasze pytanie: Czy mówiąc „środowisko” (wymagające rozpoznania przez planowaniem inwestycji ingerujących i niszczących stan obecny) projektanci i inwestor mają na myśli tylko środowisko przyrodnicze? Co ze środowiskiem kulturowym – zabytkami i krajobrazami, które będą zniszczone zaplanowanymi inwestycjami hydrotechnicznymi?

Odpowiedź: Rekomendujemy o zapoznanie się ze wskazanymi w projekcie PZRP działaniami

Nasz komentarz: To jest wymijająca odpowiedź na pyt. o środowiska. Pytam o metodykę, a nie o rezultaty planistyczne. Metodyka została przygotowana i jest stosowana

Odpowiedź: Zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisko i jego ochronie, udziale społeczeństwa o ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko dla projektów planów zostaną opracowane prognozy oddziaływania na środowisko, gdzie zgodnie z ustawą zostaną określone przewidywane oddziaływania na zabytki i dobra materialne. W samych projektach planów kwestie zabytków i dóbr kultury zostały uwzględnione w analizach ekonomicznych

i jeszcze jedna odpowiedź: Dziedzictwo kulturowe uwzględniane jest przede wszystkim na etapie analizy rozkładu ryzyka przestrzennego, prowadzącego do wyłonienia obszarów problemowych, na których skupiono analizy w ramach aPZRP. Ochrona dziedzictwa kulturowego jest także elementem monitoringu wdrożenia planów i ten element także był oceniany w ramach oceny postępów wdrożenia pierwszych PZRP.

Nasz komentarz i pytanie: Z odpowiedzi Moderatora na pytanie dot. środowiska kulturowego wynika, że krajobrazy i zabytki niszczonego inwestycjami hydrotechnicznymi nie zostały w analizach uwzględnione. Dlaczego tego Państwo nie napiszecie wprost. Przecież PGW WP głoszą transparentność działań.

Brak odpowiedzi Moderatora

Nasze pytanie: W określeniu działań W1″miękkich” łączących działania nietechniczne i techniczne znajdują się zbiorniki suche, w działaniach W2 „twardych”- zbiorniki wielofunkcyjne. To kryterium” łagodzi” oddziaływanie zbiornika suchego jako nieinwazyjnego- nie twardego oddziaływania. To niebezpieczny, nierzetelny błąd metodologiczny. Zbiorniki suche powinny być wymieniane w p.W2-po stronie działań twardych, inwazyjnych.

Odpowiedzi brak

Nasze pytanie: Skoro biorą Państwo pod uwagę opinie ekspertów, wezmą Państwo opinie przedstawione na konferencji , która odbyła się na Politechnice Wrocławskiej w zeszłym roku, odnośnie ziemi kłodzkiej?

Odpowiedź nie została udzielona, chyba, żeby uznać za odpowiedź powtarzany co chwilę przez moderatora wpis: Nie na wszystkie pytania jesteśmy w stanie na bieżąco odpowiadać na czacie – prosimy o przesyłanie pytań na maila wskazanego w zaproszeniu
@: pytania.stoppowodzi@wide-vision.pl

Nasze pytanie: Kiedy będzie można wejrzeć w zapisy ePZRP?

Odpowiedzi brak

A oto lista pytań, które wysłaliśmy lub w najbliższym czasie wyślemy Wodom Polskim i autorom aPZRP.

  • Czy w trakcie sporządzania studiów, analiz i koncepcji w aPZRP dla terenu ziemi kłodzkiej autorzy uwzględnili protesty społeczne z wiosny 2019 r. przeciwko budowie dużych zbiorników przeciwpowodziowych – przeciw wysiedleniom i zniszczeniom środowiska kulturowego, przyrodniczego, krajobrazu – oraz deklarację Ministra Marka Gróbarczyka z maja 2019, że takie zbiorniki nigdy nie powstaną ?
  • Czy do Wód Polskich trafiło wreszcie pismo ze stycznia 2020 r. wystosowane przez Forum Ziemi Kłodzkiej i przedstawicieli sołectw ziemi kłodzkich do Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie wykreślenia z planów krajowych wielkich zbiorników przeciwpowodziowych o destrukcyjnym wpływie na środowisko społeczne, kulturowe, przyrodnicze i krajobraz? Pan Minister w maju 2019 zapewniał publicznie, że takie zbiorniki nie powstaną. Wg informacji telefonicznej uzyskanej w ministerstwie w marcu br. nasze pismo miało trafić do Wód Polskich. Do tej pory nie otrzymaliśmy na nie odpowiedzi.
  • Jaki jest program prowadzenia konsultacji społecznych w sprawie aPZRP ? Czy społeczeństwo pozna te plany już 22 grudnia i będzie mogło zareagować na ich zapisy? Czy może będzie jak w 2019 roku: najpierw konsultacje z wybranymi ekspertami od hydrotechniki, potem ekologami, potem z samorządami i nielicznymi organizacjami społecznymi i dopiero jedna z organizacji zaalarmowała mieszkańców.
  • Czy wskazane lokalizacje inwestycji hydrotechnicznych uwzględniały wartość środowiska kulturowego, które zostanie bezpowrotnie zniszczone w trakcie tych inwestycji?
  • Bardzo proszę o zwięzłą i jednoznaczną odpowiedź na następujące pytanie: czy przy prowadzeniu analiz była uwzględniana wartość środowiska kulturowego NISZCZONEGO w wyniku zaplanowanych inwestycji hydrotechnicznych? Jeśli tak – według jakich kryteriów wyliczano wartość zabytkowych elementów krajobrazu kulturowego? Jeśli nie – dlaczego nie uwzględniliście tego postulatu z konferencji 23.06.2020 korygując metodykę opracowania (przecież taki był cel „konferencyjnego” prezentowania jej założeń).
  • Czy analiza, którą Państwo przeprowadziliście uwzględniła wartość materialną dziedzictwa kulturowego, które będzie zniszczone w wyniku zaplanowanych wielkich zbiorników przeciwpowodziowych? Zabytki i krajobrazy kulturowe to atraktory turystyczne, regiony i miejscowości na nich zarabiają. Czy ktoś policzył straty dla gospodarki turystycznej?
  • Na jakich danych zostały oparte analizy, które są podstawą planowania inwestycji hydrotechnicznych? Czy autorzy sprawdzali w terenie np. ilość gospodarstw agroturystycznych, które mają być zniszczone w wyniku inwestycji?
  • Jakie konkretne działania nietechniczne zostały przewidziane dla obszaru ziemi kłodzkiej w ramach realizacji szczegółowych zadań ochrony przeciw powodzi i suszy? Gdzie będą one zlokalizowane i jaka jest ich skala przestrzenna)? Jeśli plany są już gotowe – nic nie stoi na przeszkodzie, żeby jak najszybciej udzielić takiej odpowiedzi.
  • Jak ma się polityka Wód Polskich odnośnie ochrony przeciwpowodziowej do polityki Lasów Państwowych, które w ostatnich latach kilkukrotnie zwiększyły wycinkę lasów górskich i osłabiają tym samym ich zdolność retencyjną? Czy Wody Polskie będą ściśle współpracować z Lasami Państwowymi w celu odmiennego traktowania lasów górskich? O ochronie gruntów leśnych mówi np. sprawozdanie z konferencji z 17.10 br.
  • Pytanie skierowane do przedstawicieli Wód Polskich: dlaczego nie rozpoczęto jeszcze naprawy zabezpieczeń przeciwpowodziowych na terenie Lądka Zdroju, Stronia Śląskiego, Dusznik Zdroju i innych miast powiatu kłodzkiego? – zakres tych prac był konsultowany jesienią 2019 r.
  • W czerwcu tego roku po intensywnych opadach deszczu doszło w Kłodzku do podtopień, które nie były spowodowane przez rzeką, ale przez powierzchniowy spływ wód deszczowych z ulic, placów, podwórzy. Jakie konkretne działania zostały zaplanowane, żeby zwiększyć retencyjność terenu miejskiego, żeby takie sytuacje nie powtórzyły się?
  • Czy autorzy aPZRP brali pod uwagę sprzeciw samorządów wobec inwestycji hydrotechnicznych destrukcyjnych dla lokalnego społeczeństwa, przyrody i zabytków? Taki sprzeciw wyrażały kilkukrotnie m.in. władze gminy Stronie Śląskie w powiecie kłodzkim.
  • Czy planując aktualizację Planów Zarz. Ryzykiem Powodziowym autorzy uwzględnili zapisy w obowiązujących obecnie i realizowanych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w których dopuszczono jedynie budowę niewielkich zbiorników nie kolidujących z zabudową i mieszkańcami, albo w nie dopuszczono budowy takich zbiorników z uwagi na istnienie tam licznych domostw i miejsc pracy?
  • Czy autorzy Planów Zarz. Ryzykiem Powodziowym wyciągnęli naukę z protestów społeczności ziemi kłodzkiej, organizacji i naukowców w 2019 r. przeciw planowanym wysiedleniom ponad 1200 stałych mieszkańców (nie licząc osób zamieszkujących tam czasowo)? Protesty wywołało opracowanie, w którym przedstawiono zamierzenia budowlane dla kilkunastu nowych zbiorników przeciwpowodziowych.
  • Jakie konkretnie działania legislacyjne są planowane w zakresie wytycznych planistycznych, mających odsunąć ludzi od powodzi? [„odsunięcie ludzi od powodzi” to jedno z głównych założeń aPZRP].
  • Czy i gdzie można zapoznać się z wynikami ankiet z czerwca br.? [chodzi o ankiety wysłane do samorządów w sprawie podjętych planów i działań przeciwpowodziowych]
  • Jakie konkretne działania legislacyjne są planowane w zakresie wytycznych planistycznych, mających odsunąć ludzi od powodzi?
  • Czy i gdzie można zapoznać się z wynikami ankiet z czerwca br.?

Każdy może zgłaszać pytania do Wód Polskich do 13 grudnia na adres mailowy: pytania.stoppowodzi@wide-vision.pl