Komunikat wraz z relacją wideo z debaty

poświęconej  zagrożeniom środowiska społecznego, przyrodniczego i kulturowego ziemi kłodzkiej w kontekście polityki ochrony przeciwpowodziowej i planowanych inwestycji hydrotechnicznych zorganizowanej przez Forum Ziemi Kłodzkiej – mieszkańców, organizacje pozarządowe, naukowców za wiedzą i zgodą Pani Dziekan Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej prof. dr hab. inż. arch. Elżbiety Trockiej-Leszczyńskiej 27 maja 2019, w godz. 17:30-21:20 na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej,

ORAZ STANOWISKO FORUM ZIEMI KŁODZKIEJ

Forum Ziemi Kłodzkiej pragnie podziękować wszystkim uczestnikom obrad przeprowadzonych 27 maja 2019: przedstawicielom Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i firmy Sweco Consulting Sp. z o.o., przedstawicielom organizacji pozarządowych, naukowcom, przedstawicielom samorządu terytorialnego oraz mieszkańcom ziemi kłodzkiej (łącznie na debatę przybyło ponad 70 osób). Dziękujemy autorom wystąpień i osobom zabierającym w głos w dyskusji. Pani prof. dr hab. inż. arch. Marzannie Jagiełło należą się wyrazy uznania za sprawne prowadzenie spotkania i moderowanie obrad, pani prof. dr hab. inż. arch. Elżbiecie Trockiej-Leszczyńskiej – podziękowania za udzielenie gościny i udostępnienie auli Wydziału, która swoją historyczną architekturą podkreślała rangę wydarzenia. Dziękujemy także Wytwórni Wód Mineralnych „Mineral” Sp. J, ZPChr z Gorzanowa i Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Bystrzycy Kłodzkiej za dostarczenie wody mineralnej uczestnikom debaty.

Cel debaty został osiągnięty. Uczestnicy mogli przedstawić i przedyskutować swoje stanowiska i poglądy odnośnie sposobów planowania i realizowania ochrony przed powodzią w regionie kłodzkim jak również w kwestii destrukcyjnych skutków inwestycji hydrotechnicznych na środowisko społeczne, kulturowe i przyrodnicze oraz krajobraz.

Treści wystąpień (które zostaną przekazane opinii publicznej do końca czerwca 2019 w formie dokumentu elektronicznego) w pełni odzwierciedlają stanowisko zajmowane przez Forum Ziemi Kłodzkiej:

  1. Ziemia kłodzka to terytorium cechujące się wyraźną tożsamością i unikatowymi wartościami historyczno-kulturowymi, społeczno-kulturowymi i przyrodniczymi oraz niepowtarzalnym krajobrazem, który współtworzą historia i współczesność regionu, przyroda i kultura oraz mieszkańcy.
  2. W realiach XXI  w. krajobraz  musi być postrzegany i traktowany w myśl zasad zrównoważonego rozwoju i w duchu Europejskiej Konwencji Krajobrazowej: jako ważna część jakości życia ludzi, dobro wspólne, zasób sprzyjający rozwojowi gospodarczemu.
  3. W planowaniu inwestycji oddziałujących na środowisko i krajobraz oraz przy sporządzaniu ocen takiego oddziaływania konieczny jest udział specjalistów różnych obszarów nauki – nie tylko przyrodników, ale również architektów, urbanistów, architektów krajobrazu, historyków architektury, historyków sztuki, geografów, kulturoznawców, etnografów, socjologów. 
  4. Plany zarządzania ryzykiem powodziowym – będące podstawą projektowania inwestycji hydrotechnicznych – muszą być tworzone w oparciu o pełne spectrum analiz i kryteriów oceny; należy uwzględniać nie tylko potrzebę ograniczania zagrożenia powodziowego i wyłącznie techniczne środki ochrony, lecz ogół możliwych działań służących osiągnięciu celu, jakim jest redukowanie strat (np. poprzez odpowiednie planowanie przestrzenne, przygotowywanie domostw na wypadek powodzi, kształtowanie świadomości mieszkańców).
  5. Kluczowe elementy czynnej i biernej ochrony przeciwpowodziowej przyjęte dla obszaru ziemi kłodzkiej – budowa wielkich suchych zbiorników i kanalizowanie odcinków rzek – można oceniać nie tylko jako szkodliwe dla krajobrazu, ale też jako anachroniczne, zwłaszcza w obliczu współczesnych i przyszłych zagrożeń suszą; planowanie  przez firmę Sweco zwiększenia retencji powodziowej wyłącznie poprzez budowę dużych suchych zbiorników, z pominięciem znaczenia różnych form małej retencji (i naturalnych, i technicznych) należy uznać za nieprofesjonalne. 
  6. Konieczne jest, aby bilans ekonomicznych zysków i strat związanych z realizowaniem ochrony przeciwpowodziowej był prowadzony w sposób kompleksowy, m.in. z uwzględnieniem ekonomicznej wartości krajobrazów i ich walorów rekreacyjnych, gospodarczego potencjału dziedzictwa (np. budowli zabytkowych), produktywności gospodarstw agroturystycznych.
  7. Należy domagać od decydentów się zmiany metod i standardów obowiązujących przy sporządzaniu studiów i analiz na potrzeby planów zarządzania ryzykiem powodziowym; w szczególności zmiany wymaga kwestionariusz tzw. analizy wielokryterialnej oraz sposób uwzględniania w niej środowiska społecznego i krajobrazu kulturowego.
  8. Niezbędne jest, aby przyszłe projekty hydrotechniczne prowadzone na ziemi kłodzkiej (jak również inne inwestycje oddziałujące na środowisko i krajobraz) były poprzedzane skrupulatnym i metodycznym ewidencjonowaniem zasobów środowiska kulturowego – szczególnie historycznej zabudowy wsi, historycznych obiektów związanych z gospodarczym wykorzystaniem rzek i potoków, historycznych założeń zieleni.
  9. Wszelkie oceny zagrożenia przeciwpowodziowego, plany ochrony i projekty inwestycji muszą być sporządzane z uwzględnieniem stanowiska mieszkańców – traktowanego na równi ze stanowiskiem ekspertów, organizacji pozarządowych i przedstawicieli samorządu terytorialnego.
  10. Za anachroniczną należy uznać argumentację, która uzasadnia wysiedlenia i wywłaszczenia oraz dewastację środowiska i krajobrazu – planowane w ramach walki z powodzią – koniecznością ochrony miejscowości leżących w niższych partiach zlewni rzek, ponieważ nikt nie ma prawa chronić jednych ludzi kosztem innych mieszkańców regionu, ich dorobku życia, dobrostanu psychicznego, utraty miejsc pracy; także kosztem wartości środowiskowych i krajobrazowych będących dobrem publicznym.
  11. Niedopuszczalne jest, aby najbardziej poszkodowane ofiary „przemocy inwestycyjnej” – ludzie wywłaszczani i wysiedlani na mocy tzw. specustaw całkowicie wbrew ich woli – byli traktowani przedmiotowo, bez zapewnienia im z urzędu opieki psychologicznej oraz rzeczywistej pomocy logistycznej i rzeczowej. 

Debata dała zarówno reprezentantom inwestora, jak też stronie społecznej możliwość wyartykułowania własnego punkt widzenia  i poznanie racji oponenta. Tę merytoryczną konfrontację traktujemy jako zapowiedź nowego otwarcia w relacjach decydenci–społeczeństwo, wstęp do prawdziwego dialogu między władzami instytucji, planistami i projektantami a naukowcami, organizacjami pozarządowymi i mieszkańcami w kwestii rozwiązywania problemu walki z powodziami i suszą, w regionie kłodzkim i nie tylko tam.

Forum Ziemi Kłodzkiej

Spotkanie Banku Światowego z Sołtysem Starego Gierałtowa

Sołtys Starego Gierałtowa Pan Krzysztof Soboń podjął 15 kwietnia bezpośrednią korespondencję z Bankiem Światowym, aby wzmocnić i uszczegółowić przekaz o sprzeciwie mieszkańców wobec pomysłu budowy kolejnych zbiorników retencyjnych na ziemi kłodzkiej.

W toczącej się korespondencji 17 maja br. Pan Sołtys wysłał list do wiceprezydenta Banku Światowego na Europę i Azję Środkową Pana Cyrila Mullera, w którym stwierdził, że plany budowy zostały zdecydowanie odrzucone przez społeczność lokalną.

Zwrócił też uwagę, że proces planowania koncepcyjnego inwestycji naruszył zasady Banku Światowego, który miał projekt finansować, oraz zasady demokratycznego udziału społeczeństwa w decyzjach dot. środowiska naturalnego, a przez to praworządność.

Poinformował Bank Światowy, że – wbrew rozpowszechnianym twierdzeniom – nie odbyły się żadne faktyczne konsultacje w związku z trwającą obecnie budową czterech suchych zbiorników retencyjnych.

Podniósł też, że przygotowane przez firmę Sweco analizy zawierają rażące błędy i nie uwzględniają aspektów środowiskowych, społecznych i ekonomicznych planowanego zamierzenia. Brak również analizy innych wariantów ochrony przeciwpowodziowej niż budowa suchych zbiorników.

Wskazał, że budowa zbiorników łączy się ze znaczącym i nieodwracalnym wpływem na środowisko i społeczeństwo, apelując, aby Bank Światowy nie uwiarygadniał takich działań. Stwierdził, że ewentualna budowa zbiorników łącząca się z wyburzeniami i wysiedleniami spowodowałaby długą walkę, w tym sądową, z dobrze poinformowaną i liczną społecznością lokalną.

W dniu 5 czerwca odbyło się spotkanie przedstawicieli Banku Światowego z Panem Sołtysem w obecności samorządowców i przedstawicieli Forum Ziemi Kłodzkiej. Spotkanie odbyło się na prośbę Banku z minimalnym wyprzedzeniem.

Podczas spotkania przedstawiciele Banku prosili o rozszerzenie informacji wspomnianych w piśmie do Banku. Podczas spotkania Sołtys wyraził ponownie swoje krytyczne uwagi dotyczące działania inwestora PGW Wody Polskie w związku z prowadzonymi i na tym etapie zarzuconymi analizami ewentualnej budowy dziewięciu kolejnych zbiorników retencyjnych.

Przedstawiciel Banku powiedział, że ze spotkania sporządzi notatkę dla menadżerów Banku.

Pan Sołtys Starego Gierałtowa, a wraz z nim społeczność ziemi kłodzkiej, oczekuje na oficjalne pismo z Banku Światowego w tej sprawie.

Potrzebne są prawdziwe konsultacje społeczne

Debata 27 maja 2019 r. w auli Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej

WROCŁAW — Prowadzenie bieżących konsultacji na temat planowanych sposobów ochrony przeciwpowodziowej dla ziemi kłodzkiej postulowali naukowcy i przedstawiciele organizacji społecznych podczas debaty w poniedziałek 27 maja 2019 r. na Politechnice Wrocławskiej.

Debata była kontynuacją reakcji na opublikowane koncepcje techniczne wykonane przez firmę Sweco dla PGW Wody Polskie. Koncepcja budowy szesnastu suchych zbiorników retencyjnych na terenie ziemi kłodzkiej spotkała się z oburzeniem społecznym i protestami, jako że realizacja dziewięciu rekomendowanych zbiorników wiązałaby się ze zburzeniem trzech wsi, wysiedleniem ok. 1 200 osób i wyjałowieniem krajobrazu kulturowego części dawnego hrabstwa kłodzkiego.

Obecny sposób planowania ochrony przeciwpowodziowej – gdzie społeczeństwo włączane jest do procesu na etapie, na którym nie może już wywrzeć znaczącego wpływu na plany państwowych inwestycji hydrologicznych – został poddany krytyce.

“Tego rodzaju inwestycje w innych krajach dzieją się przy współudziale osób wykonujących analizy krajobrazowe” – powiedziała dr hab. inż. arch. Irena Niedźwiecka-Filipiak, prof. Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

Roman Konieczny (Koalicja Ratujmy Rzeki) powiedział, że potrzebny jest system planowania i konsultacji, w miejsce obecnej praktyki przygotowywania przez inwestora państwowego planów i komunikowania ich interesariuszom. Zarzucił też Wodom Polskich nadmierne skupienie w przygotowywanych planach na hydrotechnice.

Przedstawiciel Wód Polskich Wojciech Skowyrski, zastępca dyrektora ds. ochrony przeciwpowodziowej i suszy w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej, zadeklarował, że na skutek protestów mieszkańców, naukowców i organizacji pozarządowych dalsze analizy budowy kolejnych zbiorników retencyjnych na ziemi kłodzkiej zostały zarzucone.

“Chciałbym zapewnić Państwa, że ta analiza była tylko analizą hydrotechniczną i nie będzie kontynuowana” – powiedział.

Przyznał, że konsultacje społeczne były wymagane dla realizacji inwestycji, która została zarzucona w skutek protestów.

“Dobrze się stało, że Państwo tak zareagowali bo zamknęliśmy temat i nie ma tego tematu, naprawdę” – powiedział dyr. Skowyrski.

Przedstawiciele Wód Polskich nie ujawnili kosztów przygotowania zarzuconej analizy. Kierownik projektu Ryszard Malarski powiedział, że Sweco wykonuje usługi dla Wód Polskich w ramach wieloletniej umowy.

„Ta analiza nie była na pierwotnej liście, pojawiła się dopiero po konsultacjach na początku 2018. r. Jeśli chodzi o pieniądze, nie mogę Państwu odpowiedzieć” – powiedział kier. Malarski uzasadniając odmowę obowiązującą Wody Polskie tajemnicą handlową.

Dyr. Skowyrski powiedział, że informacje o koszcie zarzuconej analizy zostaną podane do publicznej wiadomości.

„Dobrze się stało, że uznaliśmy na tym etapie, że ten projekt nie ma racji bytu. W ten sposób ograniczyliśmy koszty” – powiedział dodając, że zarzucona analiza była tylko analizą wstępną. „Nie można nam odbierać prawa do tego, abyśmy analizowali plany ochrony przeciwpowodziowej”.

„Skróciliśmy proces, zapominamy o sprawie” – powiedział dyr. Skowyrski.

Bartłomiej Pietruszewski, zastępca dyrektora ds. powodzi i suszy Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, stwierdził, że analizy budowy kolejnych zbiorników – zarzucone przez Wody Polskie – są częścią większej aktualizacji planów ochrony przeciwpowodziowej, która jeszcze się nie zakończyła.

Planowane jest ustawowe wzmocnienie roli społeczeństwa w procesie przygotowania inwestycji przeciwpowodziowych – powiedział dyr. Skowyrski. Złożył też deklarację bieżącego informowania o prowadzonych planach.

Na 16 września planowane jest spotkanie we Wrocławiu w sprawie planu Wód Polskich przeciwdziałania skutkom suszy. Plan inwestycji przeciwpowodziowych ma współgrać z planami zarządzania skutkami suszy – zadeklarował dyr. Skowyrski.

W ramach debaty poświęconej zagrożeniom środowiska społecznego, przyrodniczego i kulturowego ziemi kłodzkiej w kontekście polityki ochrony przeciwpowodziowej i planowanych inwestycji hydrotechnicznych przedstawiono dziewięć prezentacji. Debatę prowadziła prof. dr hab. inż. arch. Marzanna Jagiełło.

Dr inż. arch. Artur Kwaśniewski z Politechniki Wrocławskiej wykazał braki w opracowaniu Sweco, które pomija większość obiektów zabytkowych, w tym reliktów zabudowy, poprzez skupienie się na zabytkach w rejestrze i ewidencji zabytków.

Teren ziemi kłodzkiej w całości powinien być uznany za obszar priorytetowy z punktu widzenia Europejskiej Konwencji Krajobrazowej Rady Europy – powiedział dr Kwaśniewski. Już w latach 30-tych XX wieku został on objęty ochroną krajobrazową.

Ziemia kłodzka ma zachowaną w 99% sieć osadniczą z XIII-XIV wieku – wsie łanowe z okresu kolonizacji na prawie zachodnim. Istnieją w nich liczne historyczne rezydencje mające niezwykle cenny potencjał gospodarczy.

“Ziemia kłodzka jest obszarem o wyjątkowej tożsamości historycznej” – powiedział dr Kwaśniewski. “Pamięć i podtrzymywanie tradycji hrabstwa kłodzkiego jest cały czas obecne chociażby w nazwach fundacji czy lokalnych periodyków”.

Dr hab. Agnieszka Latocha z Uniwersytetu Wrocławskiego zwróciła uwagę na odradzanie się populacji wsi kłodzkich po powojennych wysiedleniach oraz niepewności co do przyszłości regionu przed rokiem 1989.

W latach 2004-2016 liczba podmiotów gospodarczych na obszarach wiejskich z zakwaterowaniem i gastronomią zwiększała się, tak jak liczba organizacji pozarządowych.

Proces odradzania się wsi kłodzkich widoczny jest również w remontach dawnej zabudowy. Nowa zabudowa wpisuje się na ziemi kłodzkiej w starą tradycyjną strukturę wsi, w przeciwieństwie np. do obszaru Beskidów.

Zmniejsza się poczucie tymczasowości mieszkańców i można zaobserwować syndrom trzeciego pokolenia – zakorzenienie mieszkańców urodzonych tu w latach 1970-tych i 1980-tych.

Lokalnie obserwowany jest przyrost liczby  mieszkańców oraz napływ nowych mieszkańców z miast, którzy często stają się inicjatorami zmian i działań.

Debata została zorganizowana przez Forum Ziemi Kłodzkiej.

Oświadczenie w sprawie komunikatu Ministra Gospodarki Morskiej

Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wydał w dniu 21 maja 2019 r. oświadczenie skierowane do samorządowców, organizacji i mieszkańców ziemi kłodzkiej, powtarzając tezę ze strony PGW Wody Polskie, jakoby nie zostały wskazane lokalizacje kolejnych zbiorników przeciwpowodziowych na ziemi kłodzkiej.

Stan wiedzy Pana Ministra Marka Gróbarczyka w zakresie „Projekt Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły. Rodzaj opracowania: Koncepcja techniczna, przedmiot opracowania: Analiza zwiększenia retencji powodziowej w Kotlinie Kłodzkiej” jest niekompletny a jego oświadczenie – powtarzające w ogromnej mierze treść komunikatów PGW Wody Polskie z kwietnia i maja – wprowadza w błąd opinię publiczną.

PGW Wody Polskie oraz konsultant techniczny Sweco Polska w dniu 22 marca br. wskazały w prezentacji w Starostwie Powiatowym w Kłodzku dziewięć kolejnych suchych zbiorników rekomendowanych do realizacji i ich lokalizacje. Na dowód slajd Wód Polskich i Sweco z tamtej prezentacji:

Sweco przygotowało koncepcję techniczną tych dziewięciu rekomendowanych oraz kolejnych siedmiu zbiorników nierekomendowanych do realizacji. Koncepcje były konsultowane tylko wśród wąskiego grona specjalistów.

Ujawnienie planów wywołało słuszny sprzeciw społeczeństwa. Pod jego wpływem PGW Wody Polskie zadeklarowały, że ta koncepcja nie zostanie zrealizowana. Na stronie www.forumziemiklodzkiej.org dostępny jest Memoriał z uwagami krytycznymi do koncepcji nowych zbiorników przygotowanych przez Sweco dla PGW Wody Polskie.

Odnosząc się do przygotowanych wariantów i rysunków, Wiceprezes PGW Wody Polskie ds. suszy i powodzi Pan Krzysztof Woś stwierdził 17 maja br. na spotkaniu ze społecznością i organizacjami pozarządowymi w Międzylesiu, że koncepcje będą użyte jako materiał szkoleniowy pokazujący, jak nie należy prowadzić procesu planowania ochrony przeciwpowodziowej.

Przedstawicielka Banku Światowego Pani Berina Uwimbabazi zadeklarowała na tym spotkaniu, odnosząc się do koncepcji technicznej nowych zbiorników retencyjnych: „Żadne nowe suche zbiorniki z pewnością nie będą wybudowane przy finansowaniu Banku Światowego”.

Ze zdziwieniem przyjmujemy więc zaprzeczenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.

Pan Minister wskazuje, że analiza Sweco dorzecza Nysy Kłodzkiej ma przede wszystkim na celu rozpoczęcie projektowania modernizacji istniejącego systemu biernej ochrony przeciwpowodziowej i przeciwerozyjnej. Jednak w dostępnych opinii publicznej materiałach nie ma o tym słowa, za to są w nich koncepcje techniczne aż 16 suchych zbiorników retencyjnych z rysunkami zapór i mapami kolizji z istniejącą infrastrukturą i budynkami.

Minister odpowiedzialny za instytucję będącą jedynym podmiotem gospodarujący wodami w Polsce w dalszym ciągu zaprzecza oczywistym faktom, co budzi nasze zaniepokojenie. Nie można prowadzić konsultacji społecznych i dialogu, jeśli jedna strona część prawdy przemilcza.

Przyjmujemy do wiadomości deklarację, że rozstrzygnięcia w zakresie sposobu ochrony ziemi kłodzkiej muszą mieć pozytywną decyzję samorządów, poparcie wśród środowisk naukowych, organizacji pozarządowych i społeczeństwa.

Dalsze analizy i nowa koncepcja powinny być prowadzone w duchu zrównoważonego rozwoju i uwzględniać szybko zmieniające się warunki w środowisku i nowoczesne metody ochrony przeciwpowodziowej.

Popieramy postulat głębszego dialogu – do tego od samego początku wzywamy.

Najbliższa okazja do głębokiej dyskusji będzie miała miejsce na Politechnice Wrocławskiej w poniedziałek 27 maja od godz. 17:30 (Wydział Architektury PWr, ul. Prusa 53/55), gdzie odbędzie się debata naukowa na temat polityki ochrony przeciwpowodziowej i planowanych inwestycji.

Na tę debatę Pana Ministra serdecznie zapraszamy.

Podziękowania

po spotkaniach z PGW Wody Polskie i Bankiem Światowym

Forum Ziemi Kłodzkiej dziękuje wszystkim, którzy angażują się w walkę o ochronę ziemi kłodzkiej, naszego miejsca na ziemi.

Sprzeciw społeczeństwa, głośne NIE wobec kolejnych zbiorników retencyjnych na ziemi kłodzkiej, wybrzmiał z całą mocą 17 maja 2019 r. podczas spotkania z inwestorem PGW Wody Polskie i Bankiem Światowym będącym potencjalnym źródłem finansowania.

Na skutek tego sprzeciwu przedstawiciele misji Banku Światowego, PGW Wody Polskie wraz z Ministrem Edukacji Narodowej oficjalnie zadeklarowali, iż dalsze prace związane z budową kolejnych zbiorników suchych na ziemi kłodzkiej nie będą kontynuowane.

Przedstawicielka Banku Światowego Pani Berina Uwimbabazi (druga od lewej za stołem prezydialnym) zadeklarowała 17.05.2019 r. w Międzylesiu: „Żadne nowe suche zbiorniki z pewnością nie będą wybudowane przy finansowaniu Banku Światowego” (fot. Ewa Grochowska)

Mieszkańcy poświęcili swój czas i energię, kosztem życia zawodowego i rodzinnego, włączając się do akcji informowania mieszkańców o zagrożeniach płynących z tej inwestycji. Na każdym spotkaniu stawiły się setki osób przeciwstawiających się szalonemu pomysłowi budowy nowych polderów zalewowych i wysiedleniu mieszkańców – „Analizie zwiększenia retencji powodziowej w Kotlinie Kłodzkiej” przygotowanej jako koncepcja techniczna przez firmę Sweco Polska Sp. z o.o.

Jednocząc się ponad wszelkimi podziałami, wspólnie udało nam się zorganizować przeciwko planom, które dotychczas były procedowane bez wiedzy społeczeństwa. Potrafimy wspólnie stanąć w obronie wartości, która nas łączy – ziemi kłodzkiej.

Padły optymistycznie brzmiące obietnice lecz przed nami długa droga. Wdrażanie rujnującej dla powiatu kłodzkiego koncepcji projektowej wykonanej przez firmę Sweco na razie odłożono. Teraz musimy społecznie kontrolować PGW Wody Polskie, by została opracowana alternatywna wersja ochrony przeciwpowodziowej ziemi kłodzkiej – taka, która będzie szeroko konsultowana z każdym mieszkańcem, która uzyska akceptację społeczną i będzie prawdziwym stanowiskiem „no objection” (bez zastrzeżeń) wyrażonym przez społeczeństwo a nie zapisem w raportach Biura Koordynacji Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły.

Musimy mieć na uwadze, że ta inwestycja jest i będzie realizowana bez względu na to, kto jest u władzy.

Pozostańmy w kontakcie. Wszelkie informacje o dalszych etapach prac nad ochroną przeciwpowodziową naszego powiatu będziemy przekazywać do publicznej wiadomości na naszych stronach i profilach społecznościowych.

www.forumziemiklodzkiej.org
www.facebook.com/zerowysiedlen

Nie dla kolejnych suchych zbiorników retencyjnych

Forum Ziemi Kłodzkiej

mieszkańcy, organizacje pozarządowe, naukowcy

Międzylesie, 17 maja 2019 r.

KOMUNIKAT PRASOWY

W imieniu mieszkańców, organizacji pozarządowych ziemi kłodzkiej i naukowców z nią związanych wyrażamy swoje głębokie zaniepokojenie trwającymi pracami koncepcyjnymi nad suchymi zbiornikami retencyjnymi prowadzonymi przez Wody Polskie.

fot. Jarosław Wrona

Opracowanie przygotowane dla Wód Polskich – będące wg opisu na stronie tytułowej koncepcją techniczną do zamierzenia budowlanego – zawiera m.in. opisy suchych zbiorników przeciwpowodziowych w 16 wytypowanych lokalizacjach, wizualizacje ich zasięgu, modelowanie hydrologiczne oraz wyliczenia kosztów, które zostały oparte na błędnych, zaniżonych i niepełnych danych.

W przypadku realizacji dziewięciu rekomendowanych przez państwowego inwestora doszłoby do wysiedlenia prawie 1.200 osób, zniszczenia kilku wsi i całkowitego wyjałowienia krajobrazu kulturowego i przyrodniczego najpiękniejszych zakątków ziemi kłodzkiej.

Na długich odcinkach dolin rzecznych – w miejscu zabudowy wiejskiej, terenów agrarnych i leśnych, także na obszarach cennych przyrodniczo podległych ochronie prawnej i na obszarach zabytkowych objętych ochroną konserwatorską – mają w bliskiej przyszłości powstać kilkusetmetrowej długości zapory oraz suche niecki zaprojektowane tak, aby mogły być zalewane średnio raz na sto lat.

Inwestor swoje zamierzenie przedstawił tylko w ogólnym zarysie wybranym organizacjom pozarządowym, niektórym urzędnikom i radnym powiatowym. Nie przedstawił go społeczności lokalnej. Dopiero przypadkowe ujawnienie planów w internecie zmusiło inwestora do serii spotkań – takich jak dzisiejsze w Międzylesiu – po tym, jak plany te wywołały słuszne oburzenie społeczne.

Wody Polskie obecnie zapewniają, że w tej chwili nie mają zamiaru budować kolejnych dziewięciu zbiorników retencyjnych. To znacząca zmiana w stosunku do okresu przed przypadkowym ujawnieniem koncepcji – poprzednio Wody Polskie utrzymywały, że “konieczne jest prowadzenie dalszych inwestycji”, co do których prowadzą dyskusje. Jednak pomimo zapewnień, że budowa nie jest obecnie w planach inwestycyjnych, Wody Polskie kontynuują swoje prace projektowe i analizy, które mają zamiar przedstawić do końca tego roku.

Inwestor cieszy się dominującą pozycją wobec nas ze względu na przepisy tzw. specustawy wodnej. W momencie przedstawienia wyników analiz na wszelkie konsultacje i sprzeciwy będzie zdecydowanie za późno.

Dlatego pomysłowi budowy kolejnych suchych zbiorników retencyjnych na ziemi kłodzkiej zdecydowanie się sprzeciwiamy już teraz. Wzywamy Wody Polskie do jak najszybszego oficjalnego opublikowania przygotowanych już materiałów i map, aby wszyscy mający podlegać wysiedleniu mogli się z nimi zapoznać i wyrazić swoje zdanie.

Żądamy takiego prowadzenia konsultacji społecznych, które dają możliwość uczestniczenia wszystkim zainteresowanym, a przede wszystkim domagamy się, aby ich stanowisko miało wpływ na przyszłe decyzje PGW Wody Polskie w kwestii budowy zabezpieczeń przeciwpowodziowych na ziemi kłodzkiej.

Domagamy się też prowadzenia ochrony przeciwpowodziowej w sposób zgodny ze współczesnymi standardami realizowanymi na świecie a nie w oparciu o metody archaiczne i najbardziej szkodliwe. Ochrona ta powinna być prowadzona w oparciu o rzetelne badania przeprowadzone przez interdyscyplinarny zespół naukowców, którzy całościowo postrzegają krajobraz i wartości środowiska społecznego, kulturowego i przyrodniczego.

Nie zgadzamy się na żadne rozwiązania skutkujące wysiedleniami i zniszczeniem dorobku rodzin na ziemi kłodzkiej, gdzie dopiero niedawno po katastrofie II wojny światowej i komunizmu z trudem odbudowuje się społeczeństwo obywatelskie.

Z ogromną nieufnością podchodzimy do oświadczeń PGW Wody Polskie z zapewnieniami, że nowe zbiorniki przeciwpowodziowe na ziemi kłodzkiej nie powstaną. Zwracamy uwagę na całkowitą zmianę narracji, jaka nastąpiła w komunikatach z chwilą wybuchu protestów – w świetle komunikatów publikowanych w pierwszym kwartale tego roku. Wtedy Wody Polskie utrzymywały, że planują budowę, opracowują koncepcję i prowadzą konsultacje. Dlatego obecne zapewnienia trudno uznać za wiarygodne.

27 maja br. na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej zostanie zorganizowana publiczna debata poświęcona problemowi, który legł u podstaw dzisiejszego spotkania w Międzylesiu – z udziałem wszystkich zainteresowanych stron, a nie tylko wyselekcjonowanych interesariuszy i beneficjentów planowanej inwestycji.

Dziś przekazujemy PGW Wody Polskie oraz Bankowi Światowemu memoriał w sprawie planowanych na ziemi kłodzkiej inwestycji hydrotechnicznych niszczących środowisko społeczne, przyrodnicze i kulturowe. Memoriał ten dostępny jest na tej stronie internetowej.

Kontakt dla mediów:

Ewa Grochowska
Stowarzyszenie Róża Kłodzka
ewa.grochowska.maszewska@gmail.com
667 510 208

Martin Sobczyk
Zamek Sarny
martin.sobczyk@zameksarny.pl
609 105 905